افزایش ناگهانی قیمت سیمان، فولاد و میلگرد، شوکی تازه به بازار مسکن وارد کرده است. این نوسانات نهتنها سرعت ساختوساز را کاهش داده، بلکه بهای تمامشده هر مترمربع خانه را در مسیر جهشی جدید قرار داده است. در ادامه به بررسی ابعاد این بحران و ضرورت ورود دولت به تنظیم بازار میپردازیم.
علت افزایش هزینههای تولید و اختلال در زنجیره تأمین
در ماههای اخیر، تلاقی سه عامل رشد نرخ ارز، محدودیتهای انرژی (قطعی برق و گاز) و اختلال در زنجیره تأمین، هزینه تولید نهادههای ساختمانی مانند سیمان، تیرآهن و شیشه را بهطور معناداری افزایش داده است. این تغییرات باعث شده تا:
-
برآوردهای مالی پروژههای در حال اجرا از اعتبار بیفتند.
-
بسیاری از پروژههای نیمهتمام متوقف یا کند شوند.
-
سازندگان از شروع پروژههای جدید به دلیل عدم اطمینان از قیمت نهایی فروش، خودداری کنند.
پدیده «تورم سازندهمحور» در بازار مسکن ایران
شوک هزینه مصالح، قیمت تمامشده مسکن را به صورت دومینویی افزایش میدهد. حتی در پروژههایی که زمین با قیمت پایینتری تأمین شده، رشد شدید هزینه ساخت باعث میشود واحدهای نهایی با قیمتهای نجومی به بازار عرضه شوند.
این وضعیت منجر به شکلگیری پدیده «تورم سازندهمحور» شده است؛ تورمی که مستقل از میزان تقاضا، قیمتها را بالا برده و فاصله قدرت خرید خانوارها با قیمت واقعی مسکن را بیش از پیش افزایش میدهد.
پیامدهای میانمدت: کاهش عرضه و رکود تورمی
ادامه این روند میتواند پیامد خطرناکی به نام کاهش عرضه مسکن در آینده داشته باشد. وقتی سازنده نسبت به سودآوری پروژه اطمینان ندارد، سرمایهگذاری را به تعویق میاندازد. نتیجه این اتفاق در ماهها و سالهای آتی به شکل زیر خواهد بود:
-
کمبود شدید عرضه مسکن در بازار.
-
فشار مضاعف بر قیمتها (حتی در صورت ثبات تقاضا).
-
تعمیق رکود در بازار مسکن تهران و کلانشهرها.
نتیجهگیری: شوک قیمت مصالح ساختمانی صرفاً یک موج کوتاهمدت نیست، بلکه محرکی برای یک چرخه جدید از گرانی مسکن است که ضرورت مداخله جدی دولت برای تنظیم بازار نهادهها را بیش از پیش نمایان میکند.