سیاستهای مالیاتی انقباضی و نبود بسترهای ریسکپذیر در کشورهای توسعهیافته، در حال تغییر نقشه مهاجرت جهانی است. بر اساس گزارش تازه بلومبرگ در سال ۲۰۲۶، جوامع ثروتمند با پدیده جدیدی روبرو هستند: خروج نخبگان و سرمایهداران از بریتانیا، فرانسه و آلمان به مقصد قطبهای نوظهوری همچون امارات و سوئیس.
۱. خروج نخبگان از بریتانیا و اروپا؛ مالیات یا سرپناه؟
در سال منتهی به مارس ۲۰۲۵، بیش از ۱۱۰ هزار جوان ۱۶ تا ۳۴ ساله بریتانیایی کشور خود را ترک کردهاند. دلیل اصلی این پدیده:
-
مالیاتهای سنگین: تمرکز دولتها بر بودجه بازنشستگان و فشار بر قشر مولد.
-
نبود زیرساخت سرمایهگذاری: در آلمان، سالانه ۲۱۰ هزار نیروی کار ماهر به همین دلیل مهاجرت میکنند.
-
مقصد سوئیس و امارات: چهرههای سرشناسی مانند آلن هاروارد (مدیر دارایی) و نیکولای استورونسکی (رئیس روولت) پیشقراولان این کوچ بزرگ به پناهگاههای مالیاتی هستند.
۲. انفجار قیمت در بازار مسکن لوکس (نایت فرانک)
این جابهجایی جمعیت، مستقیماً بر شاخص املاک ممتاز (Luxury Property Index) اثر گذاشته است. طبق گزارش نایت فرانک، رشد قیمت املاک لوکس در ۵ سال اخیر خیرهکننده بوده است:
۳. امارات؛ مغناطیس ۱.۱ تریلیون دلاری
کشور امارات با استراتژی «مالیات صفر» و سرمایهگذاری ملی ۱.۱ تریلیون دلاری، به بهشت بانکداران و شرکتهای تکنولوژی تبدیل شده است. این کشور نه تنها از اروپا، بلکه از کشورهای منطقه نیز در حال جذب نخبگان و نقدینگی است.
۴. وضعیت معکوس در بازار مسکن ایران
ایران به دلیل چالشهای اقتصادی، الگوی متفاوتی از مهاجرت و اثر بر مسکن را تجربه میکند:
-
فرار سرمایه ملکی: سرمایهگذاران ایرانی به جای ساختوساز در داخل، به خرید ملک در ترکیه، امارات و قبرس روی آوردهاند.
-
سیاستهای بازدارنده: طرحهایی مانند مالیات بر عایدی سرمایه و مالیات بر خانههای خالی، بدون اصلاح زیرساختهای کلان، باعث خروج بیشتر نقدینگی از بازار مسکن داخلی شده است.
-
پارادوکس مسکن: در ایران، مصرفکننده توان خرید ندارد و سرمایهگذار هم انگیزهای برای ورود به بازار نمیبیند؛ وضعیتی که عرضه آینده مسکن را با بحران جدی روبرو خواهد کرد.