انبوه سازان دیساتک

با دو برابر شدن اجاره‌بها در پایتخت و پیشی گرفتن آن از نرخ تورم، دولت با رونمایی از طرح‌هایی مانند «مسکن استیجاری» و «طرح آشیان» تلاش دارد شعله‌های این بحران را فرو بنشاند. اما بیت‌الله ستاریان، کارشناس ارشد بازار ملک، معتقد است این نسخه‌ها با واقعیت‌های سرسخت بازار همخوانی ندارند و ریشه مشکل را باید در جای دیگری جست‌وجو کرد.

رئیس انجمن صنعت ساختمان اعلام کرد که حدود ۶۰ میلیارد دلار سرمایه راکد و سرگردان در اقتصاد ایران وجود دارد. این حجم عظیم از منابع مالی در صورت تحقق ثبات سیاسی، امنیت اقتصادی و موفقیت دیپلماسی، آمادگی بالایی برای ورود به بازار مسکن و بخش‌های مولد کشور دارد.

بازار مسکن ایران این روزها در چرخه‌ای پیچیده از رکود تورمی گرفتار شده است. از یک سو کاهش شدید قدرت خرید متقاضیان، حجم معاملات را به حداقل رسانده و از سوی دیگر، افزایش چشمگیر هزینه ساخت و قیمت مصالح ساختمانی، مانع از کاهش قیمت‌ها می‌شود. در این مقاله با استناد به تحلیل‌های کارشناسی، به بررسی آینده بازار مسکن، تاثیر توافقات سیاسی بر قیمت‌ها و دلایل اصلی گرانی خانه می‌پردازیم.

داده‌های جدید مرکز آمار ایران از تحولات پاییز سال ۱۴۰۴ پرده برداشته و یک شوک آماری بزرگ را در حوزه صدور پروانه ساختمانی نشان می‌دهد. در حالی که کل کشور با نوعی رکود در بخش ساخت و ساز مواجه است، بازار ملک تهران با جهشی بی‌سابقه، آرایش هجومی به خود گرفته است. این آمارها، همان‌طور که پیش‌تر تحلیل شد، بر بازگشت رونق معاملات مسکن و تغییر جهت انتظارات تورمی صحه می‌گذارند.

اما چرا پایتخت مسیر خود را از کل نقاط شهری کشور جدا کرده و این واگرایی شدید چه سیگنالی به آینده قیمت مسکن در سال ۱۴۰۵ و بعد از آن می‌دهد؟

داده‌های میدانی نشان می‌دهند که قیمت مسکن پس از یک رکود ۳ ساله، بار دیگر آرایش صعودی به خود گرفته است تا خود را با شتاب تورم عمومی هماهنگ کند. اگرچه فصل نقل و انتقالات و خرید مسکن به تازگی آغاز شده و شتاب قیمت‌ها هنوز به نرخ تورم سالانه نرسیده است، اما جهش اخیر در نرخ معاملات ثابت می‌کند که بازار مسکن همچنان جذاب‌ترین پناهگاه برای جذب سرمایه‌های مردم است.

اما چرا در میان‌مدت و بلندمدت، مسکن در اقتصاد ایران از یک کالای مصرفی به یک ابزار سرمایه‌ای تبدیل شده است؟ در این مقاله به بررسی محرک‌های اصلی این گرانی می‌پردازیم.

برخلاف گمانه‌زنی‌های رایج در بازار، سهم این محصول راهبردی بسیار فراتر از آمارهای سنتی است.

رامین گوران، نایب رئیس کمیسیون عمران، احداث و امور زیربنایی اتاق تهران، در این باره می‌گوید:

«برخی ادعا می‌کنند سهم فولاد از هزینه نهایی ساخت مسکن کمتر از ۱۰ درصد است، اما این گمانه‌زنی‌ها با واقعیت‌های بازار تطابق ندارد. فولاد در تمام اجزای یک سازه حضور دارد.»

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایسنا، تورج سرباز اظهار کرد: بنگاه‌های خصولتی و بانک‌ها در آشفتگی بازار مسکن نقش دارند. به این صورت که دلالان بانکی پول را مستقیماً از منابع مالی بانک دریافت و به بازار تزریق می‌کنند. این واسطه‌ها با پورسانت‌گیری برای خود و سودآوری کلان برای بانک‌ها، اقدام به خرید و فروش انبوه ملک می‌کنند. این روند مسبوق به سابقه است، اما اکنون به شکلی نامحسوس و سیستمی انجام می‌شود.
سرباز با تاکید بر اینکه تمرکز این دلالان عمدتاً بر مناطق ۱، ۲ و ۳ تهران است، افزود: نکته تامل‌برانگیز اینجاست که بانک‌ها با سپرده‌های ۲۳ درصدی مردم، در بازار ملک نوسان‌گیری‌های چند صد درصدی انجام می‌دهند. در واقع سود اصلی ناشی از گرانی مسکن به جیب بانک‌ها می‌رود و مردم عادی تنها نظاره‌گر آب رفتن قدرت خرید خود هستند.

فضای سیاسی و اقتصادی کشور در وضعیت مبهم قرار دارد و چشم‌انداز روابط ایران و آمریکا همچنان نامشخص است. روزانه اخبار متفاوتی درباره احتمال توافق، پایان رسمی جنگ یا حتی تشدید تنش‌ها منتشر می‌شود.

این وضعیت مبهم بازارها را در وضعیت انتظار نگه داشته و بلاتکلیف کرده است. حالا این سوال مطرح می‌شود که هرگونه توافق احتمالی یا حتی کاهش موقت تنش‌ها چه اثری بر بازار مسکن و صنعت ساختمان خواهد داشت؟

به گزارش اقتصادنیوز به نقل از دنیای اقتصاد، سخنگوی سازمان ثبت‌ اسناد و املاک به پرسش‌های «دنیای‌ اقتصاد» درباره نحوه «معامله امن» در بازار آپارتمان‌های دارای «سندهای عادی و رسمی کاملا متفاوت از هم» پاسخ داد. 

چهار دسته ملک به لحاظ «نوع مدارک مالکیت» در کشور وجود دارد؛ از املاک بدون «سند رسمی» تا واحدهای دارای «سند سبزرنگ». مسیرهای حقوقی (مجاز) فروش که در یک گروه از املاک مجاز است، برای دسته دیگر «ممنوع» است.

به گزارش اقتصادنیوز، بازارهای جهانی معمولاً نخستین واکنش را به جنگ‌ها با جهش قیمت نفت، سقوط بورس یا نوسان ارز نشان می‌دهند؛ اما این‌بار دامنه بحران فراتر رفته و مستقیماً به قلب بازار مسکن رسیده است.

هم‌زمان با تشدید تنش‌ها در خاورمیانه و نگرانی از اختلال در مسیرهای انرژی، نرخ وام‌های مسکن در آمریکا و اروپا با سرعتی غیرمنتظره صعود کرده؛ افزایشی که نه‌تنها قدرت خرید خانوارها را تضعیف می‌کند، بلکه می‌تواند موتور بازار املاک را هم خاموش کند.

فایننشال‌تایمز در گزارشی در این مورد نوشت، هزینه وام‌های مسکن در سراسر اروپا و آمریکای شمالی به‌طور چشمگیری افزایش یافته است؛ اتفاقی که نشان می‌دهد تبعات اقتصادی جنگ خاورمیانه حالا به بازار مسکن نیز سرایت کرده و فشار بیشتری بر متقاضیان خرید خانه یا بازپرداخت وام‌های قبلی وارد کرده است.

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، پیامدهای اقتصادی جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران به بازار مسکن در اروپا و آمریکا رسیده است و وام‌های مسکن حتی با اینکه بانک‌های مرکزی هنوز نرخ بهره کلیدی خود را افزایش نداده‌اند به طور قابل توجهی گران‌تر شده‌اند.

 به این ترتیب هزینه‌های وام مسکن در ایالات متحده و اروپا ً اخیراً به شدت افزایش یافته است.

 گزارش اکونگار به نقل از تجارت نیوز، بازار ساخت‌وساز مسکن که پیش از جنگ هم درگیر رکود طولانی‌مدت بود، پس از وقوع درگیری‌ها با موج تازه‌ای از بی‌اطمینانی و خروج سرمایه‌گذاران روبه‌رو شد. افزایش شدید قیمت مصالح ساختمانی، رشد دستمزدها و نبود چشم‌انداز مشخص برای آینده، باعث شد تا بخشی از سازندگان، پروژه‌های خود را متوقف کنند یا از بازار خارج شوند.